Bài viết

TÂM LÝ CỦA TRẺ TỪ 1 ĐẾN 3 TUỔI

TÂM LÝ CỦA TRẺ TỪ 1 ĐẾN 3 TUỔI
(Giáo dục trẻ giai đoạn từ 1-3 tuổi mà bố mẹ cần lưu ý
Theo  Ngucocansinh.com - Phần 3)

Giai đoạn từ 1 đến 3 tuổi là giai đoạn trẻ phát triển rất nhanh về kỹ năng vận động cũng như giao tiếp xã hội. Lần đầu tiên trẻ được tới một môi trường xã hội thực sự như “nhà trẻ”. Đặc điểm tâm lý của trẻ có rất nhiều sự thay đổi vì vậy cha mẹ muốn nuôi con khỏe mạnh toàn diện thì trước hết cần phải hiểu được tâm lý của trẻ trong giai đoạn này.
Những đặc điểm tâm lý chung

Trong độ tuổi từ 1 đến 3, trẻ bắt đầu học những hoạt động, thói quen của trẻ bắt đầu đi vào ổn định. Trẻ lẫm chẫm tập đi những bước đầu đời, đưa tay sờ nắm bất cứ vật gì nằm trong tầm tay, dõi mắt khám phá những khung cảnh tương đối xa hơn và hoàn toàn mới lạ, phạm vi tương quan tiếp xúc với người khác cũng rộng hơn chứ không chỉ dừng lại nơi vòng tay người mẹ.

Ở tuổi này chính là thời kỳ của những giác động, mở ra cho các em những tiếp xúc vật chất và những tương quan nhân vị, chủ yếu dựa vào giác quan (nhìn, nghe, ngửi, nếm, sờ) vượt trội hơn hẳn giai đoạn trẻ còn nằm trong nôi hoặc được bồng ẵm trên tay của người lớn.

Từ 1-2 tuổi, trẻ còn bắt chước những âm thanh của người lớn, những tới 3 tuổi, trẻ bắt đầu học cách biểu lộ suy nghĩ của mình, tạo ra những âm thanh, hoạt động cho cha mẹ hiểu được suy nghĩ của chúng. Đây cũng là giai đoạn khó khăn với các bậc làm cha mẹ khi trẻ có những dấu hiệu khủng hoảng khi thay đổi về cơ thể cũng như tâm lý.

Đối mặt với giai đoạn này, nhiều bậc phụ huynh thường lúng túng không rõ cách giải quyết. Chính những nguyên nhân đó có thể gây những tác động xấu tới suy nghĩ và cơ thể của trẻ sau này.

Bên cạnh đó, đây cũng là độ tuổi trẻ bắt đầu tiếp xúc với xã hội, trước hết là tới trường mẫu giáo. Mọi thói quen của trẻ khi ở nhà sẽ bị đảo lộn khi tới trường. Rời xa vòng tay của cha mẹ cũng là một trong những yếu tố khiến cho trẻ trở nên sợ hãi và nhút nhát.

Khủng hoảng tuổi lên 3 của trẻ

Như đã nói ở trên, khi bước sang tuổi thứ 3, trẻ sẽ bắt đầu gặp những khủng hoảng khó tránh khỏi.  Hệ thần kinh trở nên nhạy trẻn tạo điều kiện cho trẻ học hỏi nhanh, song cũng rất dễ bị tổn thương. Đặc biệt khi lên ba, trẻ có xu hướng tách mình ra khỏi người khác và ý thức về những khả năng của chính mình, nảy sinh nguyện vọng được độc lập. Nhu cầu này rất lớn, nhằm khẳng định mình. Đây là động lực mạnh mẽ thúc đẩy trẻ phát triển. Điều đó thể hiện sự trưởng thành hơn của đứa trẻ.

Mặt khác, cũng từ nhu cầu muốn độc lập này mà trẻ có phản ứng cảm xúc mạnh mẽ và thái độ tiêu cực thường đối lập với người lớn. Các nhà tâm lý học gọi đây là “Thời kỳ khủng hoảng tuổi lên 3”.

Khi bước vào giai đoạn khó khăn này, trẻ có nhiều biểu hiện khủng hoảng

- Bướng bỉnh: Chỉ muốn làm theo ý thích của mình và tự quyết định.

- Ngang ngạnh: Khi không đạt được điều mong muốn, trẻ phản kháng bằng cách khóc, mè nheo, lăn ra ăn vạ, đập đầu, đạp tứ tung để đạt được mục đích.

- Vô lễ với người lớn: Khi không hài lòng điều gì thì trẻ thường giơ tay đánh, nhéo hoặc nói vô lễ với người lớn.

- Chống đối: Làm ngược lại những lời chỉ bảo của người lớn hoặc vi phạm những điều ngăn cấm.

- Chuyên quyền: Trẻ tỏ ra chuyên quyền trong quan hệ với tất cả mọi thứ xung quanh; cái gì cũng muốn thuộc về mình, tính ích kỷ xuất hiện.

Khủng hoảng tuổi lên 3 là hiện tượng phổ biến, ít nhiều trẻ đều gặp phải nhưng có tính tạm thời, chuyển tiếp. Sự tách rời bản thân ra khỏi người khác, sự tự nhận thức về mình, mong được độc lập tự chủ là một bước ngoặt trong sự phát triển tâm lý, tạo tiền đề cho sự hình thành nhân cách của trẻ ở giai đoạn tiếp theo. Những biểu hiện ấy có thể dần mất đi khi trẻ lớn lên.

Cha mẹ nên làm  gì để giúp trẻ vượt qua thới kì khủng hoảng?

Trước giai đoạn này của trẻ, cha mẹ dễ bị ảnh hưởng và khủng hoảng theo tâm lý của trẻ. Nhiều bậc cha mẹ khi chưa hiểu biết về vấn đề này thường có suy nghĩ con trở nên “hư và ngỗ ngược”. Ít người mẹ hiểu rằng đây là biểu hiện tâm lý bình thường của trẻ ở độ tuổi và cha mẹ là yếu tố quan trọng nhất giúp trẻ vượt qua.

Trước những biểu hiện của trẻ trước thời kỳ này, cha mẹ có nhiều cách để ứng xử, giao tiếp với trẻ. Dưới đây là những gợi ý cho cha mẹ để giúp đỡ trẻ vượt qua giai đoạn này.

- Tạo điều kiện độc lập: cho trẻ tự làm những việc mà trẻ có khả năng như tự dọn đồ chơi, mặc quần áo, tự cất giày của mình lên giá...

-  Giúp nâng cao khả năng cho con đối với những trường hợp ngoài khả năng của trẻ: người lớn có thể chỉ bảo, hướng dẫn, làm mẫu cho trẻ noi theo.

- Hướng con vào các hoạt động khác để tiêu hao bớt năng lượng như: theo học các hoạt động năng khiếu vẽ, đàn, thể thao...

- Tạo một môi trường đồ chơi và vui chơi thoải mái cho trẻ...

- Tôn trọng và thỏa mãn tính độc lập của trẻ ở chừng mực cho phép. Đồng thời hướng dẫn trẻ một số việc tự phục vụ hoặc giúp đỡ người lớn để tính độc lập phát triển mà trẻ vẫn nghe lời.

- Kịp thời nhận thấy những khả năng mới của trẻ. Nếu cha mẹ đánh giá đúng đắn và cách ứng xử khéo léo, sẽ giúp trẻ vượt qua khủng hoảng nhanh chóng, nhẹ nhàng.

- Tạo ra những hình thức hoạt động mới để trẻ có những quan hệ mới với mọi người xung quanh. Chẳng hạn cho trẻ tham gia vào các hoạt động cộng đồng, đội nhóm, các lớp học kỹ năng...

- Thay đổi thái độ đối xử với trẻ đồng thời tìm kiếm các biện pháp giáo dục thích hợp trong từng hoàn cảnh cụ thể. Điều quan trọng là cha mẹ không nên coi những biểu hiện ương bướng trên là một đặc tính cố hữu của trẻ. Mặt khác không nên coi thường những khủng hoảng tâm lý lứa tuổi này.
 

Chia sẻ:

Bài viết cùng danh mục

Ngũ Cốc An Sinh | Ngũ Cốc Mẹ Bầu | Ngũ Cốc Lợi Sữa | Ngũ Cốc Trẻ Em | Ngũ Cốc Người Già | Ngũ Cốc Tăng Cân | Ngũ Cốc Giảm Cân | Ngũ Cốc Ăn Sáng | Ngũ Cốc Ăn Chay | Ngũ Cốc Dưỡng Sinh